Cảnh báo thủ đoạn 'ghép ảnh tống tiền' bằng AI: Checklist 5 bước tự bảo vệ danh dự và tài sản
ByLNGY
October 7, 2026Vol. 2026
Thủ đoạn tống tiền bằng hình ảnh/video cắt ghép (Deepfake) đang gia tăng, đặc biệt nhắm vào cán bộ, ...
Executive Summary
Thủ đoạn tống tiền bằng hình ảnh/video cắt ghép (Deepfake) đang gia tăng, đặc biệt nhắm vào cán bộ, công chức, gây thiệt hại lớn về danh dự và tài sản.
Từ đầu tháng 10/2026, các cơ quan chức năng tại Việt Nam đã ghi nhận hàng loạt vụ việc tống tiền bằng hình ảnh/video nhạy cảm được cắt ghép (Deepfake) nhắm vào nhiều đối tượng, đặc biệt là cán bộ, công chức. Để tự bảo vệ danh dự và tài sản trước thủ đoạn tinh vi này, người dùng cần nắm rõ cách nhận diện và các biện pháp phòng ngừa hiệu quả.
Các điểm chính cần lưu ý
- Kẻ xấu dùng AI, Deepfake để ghép mặt nạn nhân vào ảnh/video nhạy cảm, thu thập từ mạng xã hội.
- Mục tiêu thường là cán bộ, công chức, với số tiền tống tiền có thể lên đến 1,5 tỷ đồng.
- Tuyệt đối không hoảng sợ, không chuyển tiền và không truy cập đường dẫn lạ khi bị đe dọa.
- Pháp luật Việt Nam đã có quy định nghiêm cấm lợi dụng AI để tạo nội dung giả mạo, lừa đảo.
- Nâng cao cảnh giác, kiểm chứng thông tin và bảo mật dữ liệu cá nhân là chìa khóa phòng vệ.
Thủ đoạn 'ghép ảnh tống tiền' bằng AI hoạt động như thế nào?
Các đối tượng lừa đảo thu thập thông tin và hình ảnh cá nhân của nạn nhân từ các trang mạng xã hội, đặc biệt là những thông tin công khai. Sau đó, chúng sử dụng công nghệ AI và Deepfake để tạo ra các hình ảnh, video giả mạo có nội dung nhạy cảm. Những hình ảnh/video này được gửi trực tiếp đến số điện thoại của nạn nhân kèm theo lời đe dọa sẽ phát tán công khai nếu không chuyển tiền. Mục tiêu chính của chúng thường là cán bộ, công chức, lợi dụng tâm lý lo sợ ảnh hưởng đến danh dự, uy tín và công việc để gây sức ép.
Thậm chí, khi không đạt được mục đích, các đối tượng còn phát tán hình ảnh giả mạo vào các hội nhóm trên mạng xã hội để bôi nhọ và gia tăng sức ép.
Checklist 5 bước tự bảo vệ danh dự và tài sản
Bước 1: Nâng cao cảnh giác và không hoảng sợ
Khi nhận được tin nhắn, cuộc gọi đe dọa tống tiền bằng hình ảnh/video nhạy cảm giả mạo, điều quan trọng nhất là giữ bình tĩnh và tuyệt đối không hoảng sợ. Kẻ xấu thường lợi dụng tâm lý lo lắng, sợ hãi để ép buộc nạn nhân làm theo yêu cầu. Tuyệt đối không chuyển tiền hoặc cung cấp bất kỳ thông tin cá nhân nào theo yêu cầu của chúng.
Bước 2: Nhận diện dấu hiệu Deepfake
Công nghệ Deepfake ngày càng tinh vi nhưng vẫn có những dấu hiệu để nhận biết. Hãy chú ý đến ánh mắt và cử động của nhân vật trong video/ảnh: ánh mắt có thể ít chớp, thiếu tự nhiên; khẩu hình miệng không khớp với lời nói; giọng nói đơn điệu, thiếu cảm xúc, có dấu hiệu "máy móc". Về khuôn mặt và da, có thể thấy da mặt mịn bất thường hoặc lệch tông so với cổ và tóc; ánh sáng điện tử làm da trở nên cực kỳ bóng bẩy.
Ánh sáng và bóng đổ trong ảnh nhân tạo thường không nhất quán, và bối cảnh có thể có những điều không hợp lý hay phi thực tế.
Bước 3: Xác minh thông tin và không truy cập đường dẫn lạ
Nếu nghi ngờ, hãy kết thúc cuộc gọi/tin nhắn lập tức. Chủ động xác minh lại bằng cách đặt các câu hỏi riêng tư mà chỉ người quen thực sự mới biết, hoặc liên hệ trực tiếp qua số điện thoại quen thuộc. Không nên gọi lại qua các ứng dụng như Zalo, Facebook vì có thể tiếp tục bị dẫn dắt. Tuyệt đối không truy cập vào các đường dẫn "lạ" hoặc cài đặt phần mềm từ những nguồn không rõ ràng mà kẻ xấu gửi đến.
Bước 4: Bảo vệ thông tin cá nhân trên mạng xã hội
Nâng cao ý thức bảo vệ thông tin cá nhân khi tham gia mạng xã hội. Hạn chế công khai hình ảnh, dữ liệu riêng tư có thể bị lợi dụng để giả mạo, cắt ghép. Cài đặt các chế độ bảo mật, quyền riêng tư ở mức cao nhất cho các tài khoản mạng xã hội. Không kết bạn, trò chuyện, truy cập đường link lạ hoặc cung cấp thông tin cá nhân cho những tài khoản không rõ danh tính.
Bước 5: Báo cáo cơ quan chức năng
Nếu xuất hiện từ hai dấu hiệu nghi vấn trở lên, hoặc đã bị tống tiền, nên dừng mọi giao dịch và nhanh chóng thông báo cho người thân hoặc cơ quan công an gần nhất để được hỗ trợ kịp thời. Lưu giữ tất cả thông tin, tài liệu liên quan như tin nhắn, hình ảnh, số điện thoại của đối tượng để trình báo cơ quan Công an. Việc này giúp cơ quan chức năng tiếp nhận, xác minh và xử lý theo quy định pháp luật.
Pháp luật Việt Nam xử lý hành vi lừa đảo Deepfake như thế nào?
Pháp luật Việt Nam đã có những quy định cụ thể để xử lý các hành vi lừa đảo bằng Deepfake. Luật Trí tuệ nhân tạo số 134/2025/QH15, có hiệu lực từ 01/3/2026, nghiêm cấm lợi dụng AI để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, bao gồm tạo nội dung giả mạo để lừa đảo hoặc gây thiệt hại. Luật An ninh mạng số 116/2025/QH15 (điểm g khoản 2 Điều 7) cũng nghiêm cấm sử dụng AI hoặc công nghệ mới để giả mạo video, hình ảnh, giọng nói của người khác trái pháp luật.
Ngoài ra, Nghị định số 330/2026/NĐ-CP, có hiệu lực từ 19/8/2026, quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân, bao gồm các hành vi sử dụng AI, Deepfake để giả mạo dữ liệu sinh trắc học. Những quy định này là cơ sở pháp lý vững chắc để bảo vệ người dân và xử lý nghiêm minh các đối tượng vi phạm.
Tự bảo vệ mình trước những mối đe dọa mới
Trong bối cảnh công nghệ AI và Deepfake ngày càng phát triển, việc nâng cao cảnh giác và trang bị kiến thức tự bảo vệ là vô cùng cần thiết. Mỗi cá nhân cần chủ động bảo mật thông tin cá nhân, kiểm chứng kỹ lưỡng các thông tin nhận được và không ngần ngại báo cáo cho cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo. Đây là cách hiệu quả nhất để bảo vệ danh dự, tài sản và góp phần xây dựng một không gian mạng an toàn hơn.
Tài liệu tham khảo
End of Dispatch • October 7, 2026
Global Supply Chain Coverage
We supply high-quality products to major markets worldwide. Explore our regional distribution and compliance standards.